schoorsteenvegers blz.3

home
vorige	De Schoorsteenvegers	volgende

Het aanzien van de schoorsteenvegers bladzijde 3

Er is vaak gespeculeerd in het geheimzinnige karakter van de schoorsteenveger. In de meeste Europese landen dragen ze hun typische beroeps kleding: een zwart pak en een hoge zije. De schoorsteenvegers in Nederland zij wat dat betreft de uitzondering die de regel bevestigen. Zij dragen een wit pak, vervaardigt uit Osnabrücker linnen. De juiste oorzaak van dit fenomeen hebben wij niet kunnen achterhalen. In de Europese folklore spreken zij sterk tot de verbeelding.

Schoorsteenvegers brengen geluk. Zij verleiden jonge deernen en in Nederland hebben de schoorsteenvegers zich gemanifesteerd in de angstaanjagende Zwarte Piet. Voor enkele sociaal antropologen is dit aanleiding geweest om de schoorsteenvegers te plaatsen in de categorie "infame beroepen" Hiertoe behoren ook doodgravers , barbiers en prostituées. Deze hadden in vroeger tijden, vooral in de Duitstalige gebieden, een marginale plaats in de samenleving. Zij waren rechteloos omdat zij buiten het gildeverband stonden. Zij vormden een uiterlijk herkenbare, kleine gemeentschap hielden zich voor zich zelf en de burgers konden allen op geritualiseerde wijze met hen in contact treden. In Nederland heeft deze redenering niets met de werkelijkheid te maken. Misschien omdat, toen dit ambacht opkwam de gilden zogoed als ontbonden waren. Daar komt bij dat de gilden in Nederland nooit zo'n rigide structuur hebben gehad als elders het geval was. In Amsterdam vormden de schoorsteenvegers geen hechte gemeentschap. Dit kan te maken hebben gehad met de harde concurrentie onderling. Het was een harde strijd op brood op tafel te brengen. Wat ook zeer zeker een rol speelde is het feit dat zeer velen van hun trouwde met Nederlandse vrouwen en zodoende zeer snel in de Nederlandse maatschappij geïntegreerd werden.	De typische werkkleding van de schoorsteenvegers in Nederland. Hier getoond C.A Margaroli. Foto: eigendom Frank Witschge

Uit niets blijkt dat deze vrouwen ouder waren of gescheiden, en dus tweede keus, zoals men van de echtgenotes van "infame" lieden zou verwachten. Integendeel ze stonden op goede voet met vooraanstaande burgers. Voor zover zij contacten hadden in eigen kring was dit met andere Italiaanse ambachtslieden, stucadoors, metselaars, de makers van barometers maar ook met Italiaanse geleerden die in Amsterdam vertoefden.

Wij gaan er van uit dat diegenen die als getuigen optreden bij hun huwelijken, vrienden kennissen waren. In de vele huwelijksakten die wij bestudeerd hebben vinden wij over het algemeen Nederlandse namen met ambachten zoals timmerman, smid, machinist, koopman, bontmaker en zelfs een agent van politie. Zeer vaak vinden wij dezelfde namen terug op de geboorteakten van de kinderen die uit de huwelijken met de Nederlandse vrouwen voortkomen. Voor ons een bewijs dat de verworven vriendschappen van lange duur waren.

Giovanni Antonio Vitale huwt op 27 Juli 1850 met Sophia Pardoen. Het huwelijk werd voltrokken in Den Haag. In de huwelijks akte wordt vermeld dat Sophia is "gebooren en woonende alhier". Dat het huwelijk werd voltrokken in Den Haag verbaast ons op geen enkele wijze. In overeenstemming met een oude traditie werd een bruiloft altijd gevierd in het ouderlijk huis van de bruid. Wat ons echter intrigeert is dat aangegeven word dat Sophia ten tijde van het huwelijks intreden nog steeds in Den Haag woont. Sophia was dienstbode en wij hebben altijd aangenomen dat zij in Amsterdam woonde en werkzaam was. Hoe het ook mag zijn kort na hun huwelijk is het echtpaar te vinden in de Kerkstraat en de kinderen beginnen te arriveren met de regelmaat van de klok. Het eerste kind Maria Catharina Louise wordt geboren in de Schoorsteenvegers steeg. Ruim een jaar later in 1852 is het gezin de vinden in de Kerkstraat. Vanaf 1876 tot de dood van Giovanni in 1893 woont het gezin in de Utrechtsedwarsstraat ondermeer op No. 29 en 31.

Utrechtsedwarsstraat rechts de nummerers 29 en 31. Deze foto werd genomen in 1926.


vorige	top	volgende